فیلسوف حکیم شیخ الرئیس حجت الحق ابوعلی حسین ابن عبدالله ابن حسین ابن علی ابن سینا ملقب به « شرف الملک »
متولد ماه صفر سال 370 ( 373 یا 375 ) در قریه خُرمیثن بخارا ( khormeysan ) و متوفی جمعه اول ماه رمضان سال 427 ( 428 ) هـ ق
وی اولین دانشمند جامع علوم در پهنه گیتی است که همه علوم معقول و منقول زمان خویش را آموخت و تالیفاتش بالغ بر یکصد کتاب و رساله در علوم مختلف می باشد . همچنین اشعار بسیاری به عربی و فارسی دارد .
ابن سینا در زمان حکومت آل بویه مدتی در حدود بیست سال وزارت علاء الدوله کاکویه را در اصفهان و همدان ( 7 سال ) بر عهده داشت .
بیشتر مورخین فوت او را در همدان ( بین راه همدان به اصفهان ) نوشته اند و در آنجا نیز مقبره ای به نام وی معروف است .
* مورخ بزرگ « ابن اثیر » در کتاب « الکامل فی التاریخ » (جزء هشتم صفحه 15 ) فوت و مدفن او را در « اصفهان » می نویسد .
* جمال الدین علی ابن یوسف قفطی در کتاب « تاریخ الحکماء » مدفن او را در همدان می داند .
* در کتابخانه مرحوم آیت الله مرعشی نجفی در قم مجموعه ای است به شماره 101 ، در رساله شماره 2 این مجموعه ترجمه حال ابن سینا از نویسنده ای نامعلوم است که میگوید : ابن سینا در همدان مُرده و در آنجا دفن شد و سپس جنازه را به اصفهان منتقل کردند و در آن شهر در دم دروازه « کون گنبد » دفن کردند .
* در پایان چند نسخه از رساله ترجمه حال ابن سینا که به قلم ابو عبیده تکمیل شده این عبارت از قدیم وجود داشته : نعش او را بعدا از همدان به اصفهان منتقل ساختند و در جوار « گور گنبد » دفن کردند .
* میرزا حسن خان جابری طبق مدارک تاریخی مدفن او را به طور قطع و یقین در اصفهان می دانست .
* مرحوم جلال الدین همایی مقاله مفصلی درباره مدفن ابن سینا در اصفهان نگاشته است (جشن نامه ابن سینا ، جلد دوم ، مقاله 18 – چاپخانه دانشگاه تهران 1334 شمسی )
* مرحوم مصلح الدین مهدوی در کتاب مزارات اصفهان نوشته : در روز سه شنبه 16/7/71 شمسی ، آقای سیستانی پیر مرد 82 ساله که قبلا ساکن این محل بوده اظهار داشت که محل قبر ابن سینا یقینا در این بقعه بوده و سنگ قبر وی تا این اواخر وجود داشته و شخصی به نام « زمان نجار » که خانه او در جنب این بقعه بوده ، سنگ را کنده و به منزل خود برده و چندین سال در جایی پنهان کرده و سپس بیرون آورده و دیگر نمی دانم که چه کرده .
مقبره حکیم ابن سینا در محله باب الدشت در کوچه معروف به نم نبات است . که امروزه به کوچه پاگلدسته معروف می باشد .
برخی این مکان را محل درس شیخ و برخی دارالشفاء و محل تحقیقات وی دانسته اند که بعد از مرگ وی را در اینجا دفن کرده اند .
البته نظریه دوم بیشتر قابل ملاحظه است . زیرا که شخصیت جامعی مثل شیخ الرئیس که در این شهر مقام وزارت هم داشته محل درسش در چنین جایی در کناره شهر نمیتواند یاشد . بلکه باید در جایی مهم و در مرکز شهر باشد .
در کتب تاریخی هم داریم که شیخ الرئیس در مسجد جامع عتیق کلاس درس بزرگی داشته که علوم مختلف و حتی علم طب را در آنجا تدریس میکرده .
پس میتوان گفت که این مکان بیشتر محل طبابت و یا آزمایشگاه و محل تحقیقات وی بوده است .
مسیر دسترسی :
خیابان ابن سینا – روبروی بازار دردشت – کوی پاگلدسته (نم نبات) – روبروی مسجد پاگلدسته
